Dag 467

Eerste stage een feit

Afgelopen week heb ik mijn eerste stage gelopen bij het Duitse wijnbedrijf Weingut Peter Kriechel in de Ahr. Hieronder een impressie!

Dag 1
Maandag hier om half acht aangekomen en enthousiast en gastvrij ontvangen. Mij werd een kamer gewezen waar ik mag overnachten, op een curieuze plek! Achter de etiketteer- en afvalmachine een oud trappetje op naar de bergzolder. Deurtje door, nog een deurtje door en dan de deur door, de complete maar gare inrichting voor je. Kookplaat, magnetron, koffieautomaat, alles is er en werkt! Alleen, tsja, niet modern.

Vervolgens met Kiki mee in de Unimog (kruising tussen een vrachtwagen en een trekker) naar een van de opslagruimten van Weingut Peter Kriechel. Daar de rover, een klein sterk trekkertje op rupsbanden, omgebouwd. Op zo'n ding kan je meerdere modules zetten en wij hebben gewisseld van spuitinstallatie naar een klepelmaaier. Kiki deed het zelf voor het eerst alleen, dus hij kwam er ook niet zomaar uit. Geinig!

Aansluitend met Michael, een van de eigenaren, bij de verschillende stukjes gaard die het bedrijf heeft in de omgeving van Ahrweiler langs. De bijzondere lente heeft er voor gezorgd dat de ranken al aan het ontluiken zijn. Biedt potentieel voor het wijnjaar, maar oh wee als het nog een keer gaat vriezen...

Na de lunch het zware werk! Een van de gaarden is opnieuw aangeplant. Afgelopen zaterdag zijn de geënte plantjes machinaal in de grond gestoken. Vandaag zetten we de plantstokjes waarlangs de ranken eerst omhoog groeien. In het totale werk volgt dan nog:
- de aluminium tussenpalen plaatsen;
- houten beginpalen;
- houten palen bij de tussengang;
- grondankers de grond in;
- onderste twee draden spannen (staal);
- plantstokjes aan de eerste draad vastmaken;
- draadveren aanbrengen; en
- bovenste zes (acht totaal) draden (kunststof) spannen.

Het uitzicht vanuit de gaard

Dag 2
Op dinsdag ben ik de complete dag in de gaard geweest, met Kiki, Max en Michael, verder werkend aan de opbouw. Een groot deel van de tussenpalen zitten nu in de grond.

En dit alles op een kale, steile helling! Ongelooflijk dat iemand ooit heeft bedacht op zulke hellingen een gewas te gaan verbouwen. Ik ben erg blij dat ik tegenwoordig goed getraind ben. Ik lig nu op bed met genoeg kleine pijntjes links en rechts. Maar vijf jaar geleden was ik tien keer dood geweest ;-)

Dag 3
Op woensdag mag ik met de keldermeester mee naar Koblenz, waar de wijnen van het bedrijf gekeurd worden. Daar bepaalt men of de wijn op de markt mag komen en onder welke classificatie. Dat was heel speciaal!

56 wijnen proeven voor de lunch… Dat doet men hier professioneel bij de Landwirtschaftskammer. De wijnboeren die een wijn op de markt willen brengen als wijn uit de Ahr, het wijngebied hier, of zelfs een kwaliteitslabel op de wijn willen hebben, moeten alle wijnen laten keuren. Dat gebeurt op de Landwirtschaftskammer van de overheid. Maar dan niet door ambtenaren, nee, de keuring wordt uitgevoerd door de wijnboeren zelf!

Of in dit geval door de keldermeester (ook wel oenoloog) van het bedrijf. Op woensdag ben ik de hele dag met deze man, Michael, op pad geweest. Hij is al 14 jaren in dienst van Weingut Peter Kriechel en is eigenlijk de enige man op een strategische positie in het bedrijf die géén lid is van de familie. Hij heeft wel tijdens zijn opleiding stage gelopen bij het familiebedrijf en toen goed bekend en bevriend geworden. Na wat omzwervingen bij onder meer een zeer grote coöperatie in de Ahr is hij nu zeer goed op zijn plek!

Afijn, woensdagmorgen vroeg met Michael naar Koblenz gereden, om aldaar mee te maken wat een wijnkeuring inhoudt. Je wordt geplaatst aan een lange tafel waar tussenschotjes op staan. In dit geval werd de keuring uitgevoerd door nog twee wijnboeren. Ik sloot aan als vierde in het rijtje. Ja, ik kreeg ook een officieel papier waarom in de keuring moest invullen en kreeg vervolgens op hoog tempo elf keer zes wijnen ingeschonken. Viel Gluck, Herr Reiken! Gelukkig, mijn keuringsoordeel is géén onderdeel van het resultaat.

Het gaat bij deze keuring niet om het uitdelen van medailles of andere prijzen. Dat gebeurt op ongeveer dezelfde manier, maar op een ander moment. Nee, het gaat hier in eerste instantie om het vinden van fouten in de wijn. Dat resulteert erin dat de wijn niet als wijn uit een bepaald gebied op de markt mag komen. Wel als tafelwijn of landwijn, maar daar gaan de boeren niet voor. Gelukkig is een fout in de wijn vaak te herstellen, alhoewel nooit goedkoop, omdat de wijn al in de fles zit…

De proever kan een wijn tussen de nul en de vijf punten geven, de resultaten worden opgeteld en gemiddeld. Een eindresultaat tussen de 0 en de 1,5 punten resulteert in een afkeuring! De proevers proeven de wijnen blind. Ze weten, aan de hand van de informatie op de keuringslijst, uit welk gebied de wijn komt, van welk jaar deze is en van welke druifsoort. Met hun kennis weten ze dan hoe de wijn zou moeten smaken, zonder dat ze een bepaald wijndomein kunnen bevoordelen of dissen. Ze weten wanneer de wijn gewoon, goed of heel goed is, of natuurlijk wanneer er dus de fout in zit.

Komt een afkeuring voor, dan kunnen de proevers, nadat de punten zijn gegeven, nog wel onderling kort overleggen en elkaar toelichten wat er mis zou zijn met een wijn. Dit kan nog leiden tot een aangepast oordeel, maar meestal leidt één nul van een van de proevers na overleg tot een gemeenschappelijke nul. Als ze niet al allemaal een nul gegeven hadden om mee te beginnen.

Afijn, aan mij de taak om op hun tempo mee te proeven en mijn oordeel te vergelijken met die van de heren. Oei, dat is niet makkelijk! Ik begon al op de verkeerde voet: ik probeerde alles te proeven. Iets wat een geoefende proever best kan, maar ik als amateurtje… Na drie keer zes wijnen overgestapt naar het concept: denk ik dat ik een fout proef of niet, en dat vergelijken met de mening van de meesters! Pfoe, dat is al niet mals. Hoge concentratie, rustig proeven, blijven denken “wat zou er hier niet kunnen kloppen”, uitspugen, snel opschrijven, volgende wijn… Zie hier het resultaat van mijn noeste arbeid en let erop hoe ik steeds minder schrijf. En nee, dat heeft niets te maken met eventuele beneveldheid :-)

11 maal 6 wijnen beoordeeld. Soort van...

Na de lunch rijden we nog langs bij Weingut Burggarten, een ander groot wijnbedrijf in de Ahr. Zij hebben een bedrijf op bezoek met een flessenafvulmachine met de mogelijkheid om de flessen ook gelijk in een doos te verpakken. Een optie waar ze bij Kriechel nu over na aan het denken zijn, daar dit weer veel arbeid gaat besparen. Het bedrijf is zo aan het groeien dat zulke stappen zeer rendabel zijn.

Vervolgens terug naar “huis”, de kelder in, de Pinot Noir (basiswijn bij Kriechel) zoet maken. Hier in de Ahr is rode wijn je van het, als meest noordelijke rode wijngebied van de wereld. 85% van alle wijn is rood. Die dwazen hier maken en drinken ook graag halfzoete en zoete (Lieblich) rode wijn. Serieus! Het werk begint met drie vaten (ongeveer 6000 liter groot, 2/3 gevuld) droge rode Pinot Noir wijn, en 1.000 liter zoete druivensap met hoog suikergehalte.

De truc is dat aan halfdroge wijn wettelijk is bepaald dat daar niet meer dan 14,5 gram per liter restsuiker mag zitten, ofwel: suiker die niet omgezet is in alcohol. Dus eerst suiker toevoegen aan de halfdroge en daarna meten. Mocht na de theoretische berekening iets mis zijn in de praktijk, dan kan nog wat van de droge wijn uit het eerste vat toegevoegd worden aan het vat van de “mislukte” halfzoete, om het suikergehalte van die weer terug te brengen. Vervolgens gooi je gewoon al het overige suiker in de zoete wijn. Zoet is zoet, geen grens. Deze werd uiteindelijk gemaakt met 31,5 gram restsuiker, maar die mafkezen in de omgeving maken gerust zoete wijn met meer dan 120 gram. Jak, gewoon jak.

Dag 4
Donderdagochtend weer de berg op, de nieuw aangeplante gaard verder opbouwen. Verder met meer plantstokjes, planten, gaten maken, palen de grond in rammen, alles keurig haaks en in een rechte lijn, in de volle zon met een gezellig zooitje kerels. Goed te doen, kom ik achter. Ik werk ook veel alleen, wat mij een goed gevoel geeft bij waar ik voor sta, als ik wijnboer ben geworden.

De middag brengt iets curieus: Michael Kriechel vraagt mij om deel te nemen aan een proeverij. Huh, watte? Ja, er komen een aantal Taiwanezen, waaronder de minister van landbouw. Oh, okay, en wat wil je dat ik daar doe? Oh, dat is vast interessant voor je… Okay, Michael, als jij het zegt. Eindresultaat: die knakker spreekt zo gebrekkig Engels, ik ben de sigaar! Michael praat alleen Duits, de minister ook Engels, er is een Taiwanees die redelijk Duits kan en vertaalt gewone taal in het Taiwanees, er is een Duitse official in de groep die ook wat Engels er tussendoor gooit én er is een dame die ook Nederlands kan, want ze heeft in Wageningen gestudeerd. En Erik mag het allemaal bij elkaar brengen. Hop! Ik klaag niet, ik mag met de wijnen mee proeven. En deze slik ik door, há! Michael trouwens ook.

Dag 5
We gaan de ochtend weer naar de gaard, met als doel alle ranken in de grond te hebben, inclusief drie liter water per rank. En het lukt! Ik heb de eer de laatste te poten.

De laatste rank

Met een grote tank op de Unimog, met daaraan twee spuitlansen met 100 meter slang, worden alle planten voorzien van ongeveer drie liter water. Dat gebeurt zeer efficiënt door de lans tien centimeter in de grond te prikken en dan de kraan tien seconden op te zetten.

Alle ranken drinken 3 liter water

In de middag maak ik met Michael nog een ronde langs de gaarden die ik nog niet gezien heb. Ik denk bij mijzelf hoe het mij zou duizelen om het overzicht te houden over alle lapjes grond die de familie bezit of pacht!

Als afsluiter had ik graag nog wat wijn gekocht van het bedrijf, om thuis in de kelder te leggen. Weinig kans! Ik kreeg het allemaal gratis mee.

Dag 362

Bezoek aan Duitse wijnboeren, dag 2

Gisteravond ben ik met een gerust hart en hoofd gaan slapen. Ik heb mijn vier weekstages voor 2014 rond! Eén maal in de Moezel bij Clemens Busch, twee maal in de Ahr bij Michael Kriechel en Marc Linden en één maal bij Reinhold Grossman in de Nahe. Vandaag dus gewoon op bezoek bij wijnboeren, kletsen en proeven, kijken en voelen… Lekker!

Ik duik verder de Rheinlandpfalz in, op bezoek bij een wijnboer die een aansprekende website heeft en waarvan ik weet dat hij nog maar net komt kijken. En tegelijk ook een rot in het vak, die biologisch verbouwd.

3. Weingut Engel, Flörsheim-Dalsheim
Wat heerlijk om mee te maken, zo’n jonge wijnboer. Albrecht Engel, zoon in een wijnfamilie, is 21 en zit nog op school. En hij ziet het bedrijf van zijn vader en moeder en omringende familieleden en denkt – al lang – “Zo ga ik het niet doen!”

Albrecht heeft wijn door zijn aderen lopen en wil dan ook echte wijn maken. Wijn van de klassieke druivenrassen die in de Rheinhessen van oorsprong thuis horen. Mooie droge wijnen, mono cépage, met lekker veel terroir en hoge kwaliteit.

Bij aankomst sleept hij mij gelijk mee de gaard door, en laat vol enthousiasme zien wat er gebeurt op de Frauenberg, een van de heuvels in de omgeving waar grote wijnarealen staan. De grond is er rood van het ijzer, de helling niet te stijl en de ranken lijken allemaal vrij jong. Navraag over de leeftijd van de ranken leert dat er niet al te lang geleden een soort ruilverkaveling heeft plaatsgevonden, waarbij er gelijk ook nieuwe wegen zijn aangelegd. Alles opgelegd door de overheid.

De ronde door de velden eindigt in het gebouw waar Albrecht de wijn maakt. Het is de oude familieplek, die inmiddels te klein is voor de wijnen van vader Udo, eigenaar van Weingut Udo Engel. Albrecht begint een beetje te glimmen als we de ruimtes induiken. Vol trots toont hij alle onderdelen van de wijnproductie en laat uiteindelijk een paar wijnen rechtstreeks uit de cuve proeven.

Zeker het proeven van de Riesling is een nieuwe ervaring. De gisten zijn er nog volop in aanwezig, wat de wijn een wit troebele kleur geeft. Het is leuk om eens zulke jonge wijnen, recht uit het vat, te proeven en te bemerken wat er nog allemaal met de smaak gebeurt. De wijn is inmiddels ruim twee maanden in aanbouw en heeft nog een paar weken te gaan voordat ze klaar zijn of uitgebouwd worden. Daar gebeurt dus nog heel veel, maar je proef al wel de potentie van de wijn.

Albrecht is ook zeer geïnteresseerd in mijn verhaal. Ik leg hem uit waar ik vandaan kom, hoe ik op het idee ben gekomen en wat ik hoop te gaan bereiken. Het verbaast hem wel dat ik wil gaan werken met de nieuwe druivenrassen, waar hij het niet hoog mee op heeft. Maar na uitleg dat Nederland gewoon te weinig zonuren heeft en te vochtig is voor de schimmelgevoelige rassen, gaat hij mee in mijn keuzes.

Al kletsend en filosoferend eindigen we in de proefkelder, terug op de plek waar ik de korte reis met Albrecht begonnen ben. Ik proef vijf van zijn 2012 wijnen, zijn eerste eigen wijnjaar. Te bedenken dat hij deze wijn dus eigenlijk begonnen is te maken voor hij 20 was, is best indrukwekkend. En de wijnen zijn dat ook!

Hij heeft zijn wijnen ingedeeld in twee klassen, eigenlijk analoog aan de klassieke AOC indelingen, zoals je ze veel aantreft in bijvoorbeeld Frankrijk. Er zijn drie wijnen die van druiven uit het gebied zijn gemaakt, naast de twee wijnen van druiven specifiek uit het dorp. Of eigenlijk twee dorpen: Nieder-Flörsheim en Dalsheim. De wijnen uit de dorpen maakt hij in een hogere kwaliteit, wat begint met minder druiven en dus minder opbrengst per rank.

De drie wijnen van het eerste type maakt Albrecht zeer droog! Er zit zeer weinig restsuiker in. De eerste is van de Riesling druif, de tweede van Silvaner en de laatste van de voor mij totaal onbekende druif Scheurebe. Het zijn alle drie al zeer mooie wijnen, met veel smaak en terroir. De laatste opende ook al mooi in de neus, waar de andere twee nog zeer gesloten zijn. Na die open neus geeft de Scheurebe een kleine smaakexplosie af aan je tong, met sappige smaken en een peperig gevoel op het verhemelte.

Van de hogere segment wijnen maakt hij een Riesling en een Weisser Burgunder. De eerste is een kleine teleurstelling. Van een Riesling verwacht ik wel wat, zeker in deze vorm. Maar de neus is gesloten, het zuurtje te scherp en de smaak redelijk vlak. De nasmaak is foetsie voor je het weet.

De 2012 Dalsheim Weisser Burgunder is echter een juweeltje, met een strakke, frisse, grassige neus en een verrassend volle smaak, lekker scherp zuurtje en een beetje boter. In de lange nasmaak zit een beetje artisjok. Een doos Scheuerebe en een doos Weisser Burgunder verdwijnen in de kofferbak.

Bij het afscheid spreken we beide de wens uit in contact te blijven. Ik heb met Albrecht en mooi adres en een goed contact te pakken voor een zeer leerzame langere stage, ergens in 2016 of 2017. Geweldig!

4. Weingut Reinhold Grossmann, Windesheim
De biologische wijnboer Grossmann heb ik al uitgebreid gesproken vanuit Nederland, in verschillende telefoongesprekken. Een eigenwijze, soms iets negatieve man, met veel tekst en passie voor zijn bedrijf.

Reinhold heeft negen hectare wijnranken over 30 kaveltjes in en om Windesheim in het Nahe wijngebied. Hij verbouwt veel nieuwe soorten druiven, waarvan ik nu in gedachte de notitie maak nog eens na te vragen welke soorten precies. In ieder geval Regent, maar ook de meer klassieke rassen als Spätburgunder en Reisling.

Bij aankomst sleept ook Reinhold mij gelijk mee op een ronde door de velden. Links en rechts stappen we uit, waarbij ik wordt gewezen op wat volgens hem heel goed en wat heel slecht is. De manier van omgang met en respect voor de grond, goed en zeer slecht gesnoeide ranken… Alles wijst hij aan, neemt het in de vingers en licht alles uitgebreid toe.

Tussendoor stelt hij mij regelmatig een vraag, over hoe ik ben begonnen en wat ik van plan ben, maar met beantwoorden kom ik nooit ver. Voordat ik mijn eerste zin af heb, ziet hij alweer iets waar hij mij op móét wijzen en waarover hij weer graag wil vertellen. Ik laat hem dit graag doen! De man weet duidelijk heel veel en legt de zaken goed en rustig uit. Ik heb nu al, zo halverwege ons tochtje, heel veel zin om een week stage te gaan lopen hier.

Terug op het domein schuiven we in de keuken aan bij zijn vrouw en twee dochters voor koffie en koek. De dames sluiten naadloos aan in ons gesprek en we praten door over de zin én onzin van wijn maken en waarom ik toch in Godsnaam ga beginnen met het vak! Lachend nemen we afscheid van elkaar. Kort maar, want half februari ben ik terug voor mijn eerste stageweek. Zin in!

Dag 361

Bezoek aan Duitse wijnboeren, dag 1

Vandaag ben ik vroeg vertrokken naar Duitsland, met als doel het Ahr wijngebied, onderdeel van de Rheinpfalz. Hier in dit wijngebied ben ik op zoek naar mogelijkheden om meer ervaring op te doen in de gaard. Ik stel de Winzer (Duitse wijnboer) de vraag of zij ermee geholpen zijn met mijn inzet in hun bedrijf voor één week, een korte stage. En dat hoop ik vier maal een week te kunnen doen voor 1 september 2014.

In september begin ik in België met een vakopleiding, wat mij elke week een avond naar het Belgische Hasselt moet brengen. In die periode kan ik niet zomaar meer een week weg. Die cursus vraagt een aardige investering. Niet zozeer in geld, de opleiding is goed betaalbaar. Nee, het gaat meer om mijn persoonlijke investering in tijd en de gevolgen daarvan voor mijn gezin.

Vooraf aan het aangaan van deze uitdaging, wil ik goed geproefd en geroken hebben aan het taaiste stuk van het wijnboerschap: de noeste arbeid in de gaard. Of althans, zo goed als mogelijk, in deze fase van mijn ontwikkeling. Ik heb nog een baan die de nodige tijd van mij vereist, en het nodige aan inkomen oplevert. In de ongeveer zes weken aan vakantie die ik tot mijn beschikking heb, wil ik graag vier weken geven aan dit onderzoek.

De stage moet een soort win-win situatie opleveren. Mijn persoonlijke doelen in de weken ervaring in Duitse gaarden moeten hand in hand gaan met de voordelen voor de Winzer. Mijn persoonlijke doelen zijn:
- Met de poten in de modder een week eerlijke arbeid in de gaard, om een gevoel te krijgen bij wat de gevolgen zijn van mijn keuze. Ik geloof dat het werk in de wijnkelder - het Walhalla waar de wijn gemaakt word - mij geheel gaat bekoren en interesseren. Bekoren en interesseren van het werk in de gaard is minder evident. Het is repetitief werk, wat ik alleen moet doen, als gevolg van de schaal waarin de gaard wil beginnen. Hoe voelt dat?
- Opbouwen van een netwerk van (Duitse) bedrijven en personen in de wijnindustrie. Bedrijven waar je ranken kan kopen, wijn (mobiel) kan laten bottelen, schuimwijn kan laten maken, machines kan kopen. Maar ook een netwerk van personen, zoals oenologen.
- Inspiratie opdoen voor keuzes in mijn wijnbedrijf, die het uniek en bijzonder kan maken. Welke keuzes maken deze wijnboeren, waar ik vandaag en morgen langs ga en waar ik in de toekomst stage ga lopen?

Hier aan de wildragout, in een restaurantje in Brauneberg aan de Moezel, maak ik verslag op van de twee bezoeken van vandaag.

1. Weingut Peter Kriechel, Ahrweiler
Kort voor mijn vertrek heb ik lukraak een paar wijnboeren gevonden op het internet. Hier in de Ahr een stuk of vijf, want ik weet nog niet goed wat te verwachten. De eerste die ik wil opzoeken is niet te vinden op het adres van de website. Ik bel het telefoonnummer wat bij het bedrijf hoort en verneem dat op dat adres alleen een postbus is! De man die ik spreek heeft het wijndomein samen met een maat. De maat gaat meer over het werk in de gaard en hij verzoekt mij om met die maat verder te schakelen. Die krijg ik niet te pakken, dus ik kies wijngaard nummer twee op mijn lijst.

Nu éérst even bellen, voordat ik weer naar een postbus sta te koekeloeren. De wijnboer neemt enthousiast op en staat open voor een bezoek aan zijn gaard, een paar kilometer verderop van de plek waar ik sta. Ik word even later gastvrij ontvangen door Michael Kriechel, een van de zeven huidige eigenaren van dit familiebedrijf.

Michael luistert eerst aandachtig naar mijn verhaal, hoe ik een Nederlandse Wijnboer ga worden. Hij reageert daar enthousiast op en vertelt dat hij samenwerkt met een paar mensen om in Zweden een gaard op te zetten, nog wel met klonen van zijn eigen Frühburgunder. Eigenlijk geeft hij meteen aan graag mee te werken aan mijn plan en accepteert het voorstel om in zijn bedrijf een stage te gaan lopen. We spreken voorlopig de tweede week van april af.

Na dit goede, gezellige en vooral duidelijke gesprek, nemen we nog uitgebreid de tijd om de wijnkelder te aanschouwen. Daar wordt onomstotelijk duidelijk dat het hier om een groot bedrijf gaat! De kelder heeft dimensies die van de straatzijde niet te bevroeden zijn. En alles wordt in het bedrijf zelf gedaan, veelal met de hand en zeker met respect naar de natuur. Niet biologisch, eigenlijk om dezelfde bezwaren als ik heb tegen dit predicaat.

Aan het einde neem ik nog de kans om het een en ander te proeven. Het bedrijf – het Ahrgebied in het algemeen – maakt veel rood, wijn in de stijl van de Bourgogne en vooral de Elzas. Ik proef variaties van de Spätburgunder, Frühburgunder en de Regent. Door de potentie van de Regent in Nederland – alhoewel met kanttekeningen – en de goede smaak van deze wijn, bestel ik hiervan een doos voor thuis!

2. Weingut Sonnenberg, Bad Neuenahr
Via Fred Lorsheid, wijngaard De Vier Ambachten, heb ik de naam van Marc Linden van Weingut Sonnenberg doorgekregen. Op zijn vele wijnreizen is Fred het bezoek aan deze man goed bijgebleven. "Een man met een verhaal", zo bracht Fred het.

Herr Linden stelde niet teleur. In korte en krachtige zinnen gaf hij aan het begin van ons gesprek weer hoe hij aankijkt tegen het starten van een wijnbedrijf, het goede en slechte van wijn maken, hoe hij zelf te werk gaat en wat hij en zijn vrouw allemaal ondernemen in de omgeving van zijn bedrijf.

Daarin viel me het meeste op hoe hij het werk in de wijnkelder beschouwd. Hij beschrijft het simpel als een werk waarin je alleen maar mag hopen zo min mogelijk fouten te maken. De wijn wordt in zijn visie gemaakt in de gaard. Daar worden alle smaken en potentie in de druif gestopt, door goede mineralen in de grond, de juiste onderstokken en druivenrassen, en goed beheer van de hout, groen en tros.

In de wijnkelder kan je – nee, moet je – geen smaken meer toevoegen. Door goede behandeling van de druif, jusite gisting, goed klaren en zuuromzetting, et cetera, maakt hij in mono cépage pure wijnen waarin terroir terug te vinden is. Geen kilo’s hout of andere trukendozen, nee: het pure spul.

En dat super eigenwijs gemaakt! En dat trekt mij zo aan het vak. Ja, je moet gewoon eigenwijs zijn als wijnboer, om je plek aan de bovenkant van de markt te bemachtigen en waar te maken. Reeds.

En ook deze wijnboer staat open voor een stage, waarbij hij aangeeft dat het in augustus altijd wat rustiger is, maar daar buiten er altijd voldoende werk is. Ik ga thuis een week prikken en aan hem doorgeven.

Voor vertrek nog even geproefd van zijn wijnen. De rode zijn van hoge kwaliteit, maar nog jong en gesloten. Ik ben nu niet op zoek naar een oplegwijn, dus neem twee dozen witte wijn mee. Een doos Grauburgunder Feinherb en een doos Blanc de Noir Spätburgunder, beide uit 2012. Zeker de laatste is gewoon een smaakexplosie in je mond, na een mooie ongewoon rijke neus, afgerond met een ellenlange afdronk. Halverwege de route naar mijn hotel in Brauneberg, proef ik ‘m eigenlijk nog steeds…

Dag 47

Dag 1 van de Wijngaardenierscursus

Afgelopen zaterdag heb ik voor het eerst met beide voeten in de modder gestaan. Letterlijk en figuurlijk! Het was de eerste dag van de wijngaardenierscursus, gegeven door Fred Lorsheid van Wijndomein De Vier Ambachten te Simonshaven. Een goed begin aan een belangrijk stuk van mijn onderzoek: hoe ervaar ik de praktijk van het wijnbedrijf?

De cursusdag stond in het teken van de wintersnoei. In de ochtend stond de theorie op het programma, in de middag de praktijk. Beide waren zeer geanimeerd; Fred praat alles aan elkaar! Soms geeft hij het beeld dat hij zo ver van het onderwerp afwijkt, dat hij de weg terug naar de stof van de dag nooit meer zou kunnen vinden!

Niets is minder waar. Alle vragen worden uitgebreid en duidelijk beantwoord, maar uiteindelijk weet Fred via een mooi ommetje altijd weer terug te komen op het onderwerp van de dag.


Fred licht de wintersnoei toe op een dubbel gordijn

De dag werd afgesloten met het proeven van Cabernet Mozaïek, één van Freds eigen wijnen. Op de site wordt deze omschreven als een zware donkere paars rode, zeer volle wijn, kan nog enkele jaren rijpen, onze specialiteit, de enige in Nederland! Lijkt op Medocwijn. De wijn is een letterlijke mozaik cuvee, gemaakt van de vele Cabernets die op de gaard worden verbouwd. Bijzonder en gedurfd!

Business Plan
De dag heeft mij een aantal inzichten gegeven. Een belangrijke daarvan is de combinatie van een stukje gedachtengoed van René van Druenen en Fred Lorsheid gecombineerd. Het resulteert in een outside-in redenatie voor de druifstokkeuze, als onderdeel voor het business plan.
1. Bedenk welke wijnen je goed denkt te kunnen vermarkten.
2. Bedenk welke wijnen je daarvoor wilt maken.
3. Bedenk welke snoeimethodiek je wilt gaan gebruiken.
4. Kies druifsoorten die passen bij de wijnen die je wil gaan maken en die goed geschikt zijn voor de snoeimethodiek.
5. Kies de bij de grondsoort behorende onderstam.
6. Zoek de juiste veredelaar bij de gemaakte keuze.
7. Plan de bestelling van de planten. In het najaar is er de meeste keuze.

Gedachten afstompen
Het werk in de gaard, daar was ik vooraf aan deze cursus zeer benieuwd naar. En het heeft me een heel positieve indruk gegeven. Goed, we hebben effectief maar drie kwartier daadwerkelijk staan snoeien in de gaard, maar het werk geeft de indruk altijd weer iets anders te zijn.

Het beeld over de wintersnoei - een klus die voor een gaard met commerciële grootte meerdere weken duurt - is dat het in ieder geval niet op de automatische piloot kan worden gedaan. Elke plant heeft weer zijn eigen karakter en je moet echt wel even nadenken over hoe je die plant snoeit en optimaal voorbereid op de komende groeiperiode. Zelfs Fred, met zijn tientallen jaren ervaring, staat het werk niet als een gedachteloze robot af te wikkelen. En dat geeft de beginnende wijnboer moed!

Dag 1

Vandaag is de dag

Ik begin mijn queeste, om alle ins en outs van het zijn van een wijnboer in Nederland uit te pluizen. Is het rendabel? Past het bij mij? Kan ik een plausibel business plan schrijven?

Tijdens mijn quest zal ik Nederlandse wijnboeren bezoeken, met hen praten over waar zij staan en hoe ze daar zijn gekomen. Druiven onderzoeken, welke er bestaan, welke worden ontwikkeld, welke geschikt zijn voor het koudere natte Nederlandse klimaat, welke terroir ze prefereren. Reizen door de Loire, Bourgogne, Jura, Elzas, Pfalz, Moezel, Saar en Ruwer, op zoek naar biologische en biologisch dynamische wijnboeren en van hen proberen te leren.

Zoals je kan lezen op de 'Ik'-pagina, heb ik een tweevoudig doel:
- Het eerste doel is haalbaarheid. Mezelf bewijzen dat het zijn van een wijnboer leuk is en dat het in Nederland rendabel is op te zetten.
- Het tweede doel is een prettige manier om vrije tijd in te vullen, een leuke hobby. Het kan niet anders zijn dan alles over wijn onderzoeken leuk is!

Vandaag is de dag! Dit is mijn eerste blog.

Dag -179

Gido's boek

Vandaag is de laatste dag van mijn vakantie. Ik heb twee heerlijke weken doorgebracht in de Marche, Italië. Mijn vrouw en ik hebben genoten van heerlijk weer, een prachtige omgeving, de lokale keuken en – uiteraard – de lokale wijnen. We hebben bovendien drie wijngaarden bezocht, waarvan een aantal dozen wijn mee terug gaan naar Nederland.

In Italië heb ik de opzet van mijn blog – dit blog – bedacht en ben begonnen aan de eerste taak van mijn onderzoek. Die taak is taak 3 in het lijstje, ik ben begonnen met het lezen van het boek "Terug naar de wijngaard" van Gido Van Imschoot. En ik moet zeggen, het is een schot in de roos. Het is een informatief en afwisselend boek, vol persoonlijke ervaringen van Gido, proefnotities en recepten. Maar bovenal geeft het boek ervaringen van innovatieve Franse wijnboeren. Een aantal van die boeren zal ik in de twee jaren van mijn onderzoek gaan bezoeken.

In de eerste weken van mijn onderzoek zal ik het boek weer verder doorlezen en dit blog gaan vullen met gedachten en ideeën die ik uit Gido's schrijven heb gehaald. Ik zal een aantal nieuwe pagina's openen, om verslagen te creëren over een aantal specifieke onderwerpen. Ik denk een pagina te maken over druiven en een over terroir.

Mijn enthousiasme voor dit onderzoek is flink gegroeid door dit boek. Nu een paar maanden rust in dit onderzoek. Eerst de verbouwing afronden en de kinderkamer inrichten!

Gido’s boek